Stok maliyet değeri neyi gösterir?
Stok maliyet değeri, rafta duran ürünlerin kayıtlardaki alış maliyeti üzerinden ne kadar sermaye bağladığını anlamaya yarar. Basit örnekte 8 adet ürünün birim maliyeti 100 TL ise o ürün için maliyet değeri 800 TL’dir.
Fakat birim maliyet zaman içinde değişebilir. Son alış maliyeti, ortalama maliyet veya başka bir yöntem farklı sonuç üretir. Raporu yorumlamadan önce uygulamanın hangi kayıtlı maliyeti kullandığını ve eski ürün kartlarının güncel olup olmadığını kontrol edin.
Olası satış tutarı neyi gösterir?
Eldeki 8 ürünün güncel satış fiyatı 160 TL ise tamamı bu fiyattan satıldığında teorik brüt tutar 1.280 TL olur. Bu rakam “kasaya kesin girecek para” değildir:
- bazı ürünler indirimli satılabilir;
- fiyat vergi dâhil veya hariç olabilir;
- ürün zarar görebilir veya hiç satılmayabilir;
- iade ve tahsilat riski bulunabilir;
- kira, kargo ve diğer giderler henüz düşülmemiştir.
Bu nedenle maliyet değeri ile olası satış tutarı arasındaki 480 TL farkı doğrudan net kâr diye adlandırmak hatalıdır.
Vergi ayarını iki kez uygulamayın
Ürün satış fiyatının vergi dâhil mi hariç mi tutulduğu rapor yorumunu değiştirir. Vergi dâhil fiyatı bir kez daha vergiyle çarpmak tutarı şişirir; hariç fiyatı dâhil sanmak ise eksik gösterir. Ürün kartındaki vergi modu ve rapor açıklaması birlikte okunmalıdır.
Toplam miktarı birim bazında gösterin
Müşteri “stokta toplam kaç ürün var?” dediğinde tüm sayıları toplamak cazip gelebilir. Ancak farklı birimler kullanılıyorsa tek sayı yanıltıcıdır:
| Birim | Toplam örneği |
|---|---|
| Adet | 148 adet |
| Kilogram | 32,750 kg |
| Metre | 84,5 m |
| Saat | 12 saat |
Bu gruplama her ihtiyacı karşılayan fiziksel sayım değildir; fakat farklı ölçüleri anlamsız tek toplamda birleştirmeden işletme özetini verir.
Raporu hangi kararlar için kullanabilirsiniz?
Yüksek maliyetle uzun süredir duran ürünleri, satış fiyatı eksik veya sıfır olan kartları, kritik seviyedeki ürünleri ve belirli birimde ne kadar stok bulunduğunu kontrol edebilirsiniz. Son kararı tek toplamla değil ürün yaşı, satış hızı, tedarik süresi ve nakit ihtiyacıyla birlikte verin.